Leczenie zębów w koferdamie

Leczenie zębów w koferdamie to standard, który zdecydowanie podnosi bezpieczeństwo, skuteczność i komfort leczenia stomatologicznego. Jako gorąca zwolenniczka stosowania koferdamu, zapewniam, że ten niepozorny kawałek gumy ma kolosalne znaczenie, i to nie tylko w leczeniu kanałowym.

Co to jest koferdam?

Koferdam to niewielka, gumowa, prostokątna płachta, najczęściej wykonana z lateksu lub silikonu, która służy do izolacji jednego lub kilku zębów od reszty jamy ustnej. Ten niewielki kawałek gumy ma kolosalne znaczenie – zarówno dla pacjenta, jak i lekarza. Podstawową rolą koferdamu jest izolacja pola zabiegowego od czynników, które mogą niekorzystnie wpłynąć przebieg leczenia, ale nie tylko. Badania potwierdzają, że koferdam zwiększa siłę adhezji do szkliwa, a to oznacza większą trwałość plomb, licówek czy bondingu. Koferdam zapobiega dostawaniu się wody do gardła pacjenta i chroni go przed przypadkowym połknięciem narzędzi dentystycznych.

Choć na świecie koferdam stosuje się od dawna, w polskich gabinetach stomatologicznych dopiero od kilku lat staje się on standardem. Na szczęście, wraz z rozwojem endodoncji oraz stomatologii adhezyjnej (czyli z użyciem materiałów kompozytowych), świadomość znaczenia koferdamu wzrasta, zarówno wśród lekarzy, jak i pacjentów.

Choć stosowanie koferdamu wciąż nie jest obowiązkowe, osobiście używam go w większości przypadków leczenia zachowawczego oraz absolutnie wszystkich zabiegach endodontycznych (czyli tzw. leczeniu kanałowym).

Koferdam w leczeniu kanałowym – mądry wybór, nie obowiązek

Powszechnie uznaje się, że koferdam ma znaczenie przede wszystkim w endodoncji. Faktycznie, używanie koferdamu jest zgodne ze standardami leczenia Europejskiego Towarzystwa Endodontycznego i Amerykańskiego Towarzystwa Endodontycznego, które uważają izolację pola operacyjnego za nieodzowną część profesjonalnego leczenia endodontycznego. Również Polskie Towarzystwo Endodontyczne zaleca stosowanie koferdamu w każdym zabiegu endodontycznym.

Koferdam w leczeniu kanałowym:

zapewnia suchość i czystość w obszarze leczonego zęba, co jest kluczowe dla sukcesu leczenia kanałowego;
uniemożliwia przedostanie się bakterii ze śliny do kanałów korzeniowych, co minimalizuje ryzyko infekcji;
odsuwa tkanki miękkie (wargi, język) i likwiduje problem parowania lusterka, co znacznie poprawia widoczność pola zabiegowego, a tym samym pozwala bardziej precyzyjnie opracować korzenie zęba.

Warto przy tym pamiętać, że zarówno koferdam, jak i leczony ząb, powinny być zdezynfekowane przed trepanacją jamy zęba.

Koferdam chroni pacjenta. Nie tylko w endodoncji!

Używanie koferdamu jest zasadne również w przypadkach innych niż leczenie kanałowe. Głównym zadaniem koferdamu jest izolacja pola zabiegowego od wilgoci i zanieczyszczeń, co wpływa na jakość, trwałość i bezpieczeństwo różnych procedur stomatologicznych. Stosowanie koferdamu jest zasadne w leczeniu zachowawczym, protetycznym, a nawet profilaktyce (jedną z form koferdamu jest forma płynna, używana do ochrony dziąseł przed środkami chemicznymi podczas wybielania zębów). Koferdam można stosować również w leczeniu dzieci.

Zalety koferdamu w różnych sytuacjach:

Koferdam chroni pacjenta i podnosi komfort leczenia zapobiegając dostawaniu się wody do gardła pacjenta, chroniąc przed przypadkowym połknięciem narzędzi, podrażnieniem błony śluzowej przez środki płuczące czy kontaktem z substancjami chemicznymi stosowanymi podczas leczenia.
Koferdam izoluje od wilgoci i zwiększa siłę adhezji do szkliwa, niezależnie od zastosowanego systemu adhezyjnego. Oznacza to większą trwałość wypełnień kompozytowych, bondingu, licówek i innych uzupełnień protetycznych.
Koferdam eliminuje konieczność użycia ślinociągu, a więc pacjent może normalnie przełykać ślinę (znowu dbamy o komfort pacjenta, a przy okazji unikamy odgłosów ślinociągu).
Koferdam minimalizuje ryzyko zanieczyszczeń podczas leczenia.
Koferdam jest barierą dla śliny i znajdujących się w niej drobnoustrojów, które mogą obniżać skuteczność leczenia.
Koferdam oddziela i chroni tkanki miękkie – policzki, dziąsła i język od narzędzi dentystycznych i innych materiałów (np. płynów antyseptycznych) i urządzeń stomatologicznych (np. piaskarki), chroniąc przed zranieniem i kontaktem, a przy okazji ułatwiając pracę lekarzowi.
Izolacja koferdamem ogranicza negatywny wpływ pary wodnej w wydychanym powietrzu na pole zabiegowe, zwiększając szczelność wypełnień.
Koferdam dobrze odbija światło i ogranicza parowanie lusterka, a tym samym podnosi widoczność struktur zęba i pola zabiegowego.
Koferdam tłumi dźwięki i ogranicza kontakt tkanek z wodą i narzędziami.

Czy koferdam jest wygodny dla pacjenta?

Większość pacjentów szybko przyzwyczaja się do koferdamu, a wielu wręcz czuje się w nim na fotelu dentystycznym bardziej komfortowo. Dla pacjenta koferdam to przede wszystkim koniec z uciążliwym ślinociągiem i jego hałasem. Leczenie odbywa się szybciej, sprawniej i dokładniej.

Warto pamiętać, że choć zakładanie koferdamu nie jest obowiązkiem, to jego stosowanie świadczy o wysokim standardzie leczenia i profesjonalizmie lekarza.