Fotogrametria - technologia, która pomaga idealnie dopasować most na implantach

W nowoczesnej stomatologii precyzja ma ogromne znaczenie. Jako protetyk widzę to szczególnie przy odbudowach pełnołukowych typu all-on-6, czyli tzw. „zębach w 1 dzień”. W takich przypadkach nie wykonujemy pojedynczej korony, ale cały most protetyczny oparty na kilku implantach. Taka praca musi być dopasowana naprawdę dokładnie. Właśnie dlatego korzystamy z fotogrametrii – technologii, która pozwala bardzo precyzyjnie odwzorować pozycję implantów w jamie ustnej, dzięki czemu most protetyczny może być lepiej dopasowany i bardziej pasywny biomechanicznie.

Dla pacjenta może brzmieć to dość technicznie, ale w praktyce chodzi o coś bardzo prostego: o to, żeby most protetyczny był jak najlepiej dopasowany do implantów.

Co to jest fotogrametria?

Fotogrametria to cyfrowa technologia  pomiarowa, która w stomatologii umożliwia precyzyjne, wirtualne odtworzenie położenia implantów w jamie ustnej pacjenta. W przeszłości w tym celu wykorzystywano głównie klasyczne wyciski silikonowe, które miały jednak swoje ograniczenia, szczególnie przy rozległych pracach pełnołukowych. Skanera z fotogrametrią używamy przede wszystkim przy zabiegach typu all-on-6, czyli pełnołukowych odbudowach protetycznych na implantach (więcej na ich temat piszemy tutaj).

Urządzenie nie wykonuje klasycznych zdjęć. Rejestruje położenie specjalnych znaczników przykręconych do implantów oraz ich wzajemne ustawienie. Następnie system tworzy bardzo dokładny model 3D, który możemy analizować i wykorzystać do projektowania pracy protetycznej.

System, którego używamy, pozwala odwzorować przestrzenne położenie implantów z dokładnością powtarzalności do 6 mikronów, czyli 0,006 milimetra. Dla porównania – ludzki włos ma średnio około 50–70 mikronów grubości. W implantoprotetyce właśnie takie mikroskopijne różnice mają ogromne znaczenie – szczególnie przy pełnym łuku, gdzie most opiera się jednocześnie na kilku implantach.

Fotogrametria w stomatologii

Co ciekawe, fotogrametria nie wywodzi się ze stomatologii. Od lat była wykorzystywana między innymi w przemyśle lotniczym, motoryzacyjnym czy stoczniowym. W przemyśle wielkogabarytowym służyła do bardzo dokładnych pomiarów elementów, które musiały idealnie do siebie pasować, a nawet niewielkie odchylenie może mieć ogromne znaczenie. W implantoprotetyce zasada jest podobna. Przy odbudowach pełnołukowych typu all-on-6 również pracujemy z konstrukcją, która musi być dopasowana z maksymalną dokładnością, tyle że mamy tu implanty i mosty.

Dlaczego precyzja ma aż takie znaczenie?

W przypadku odbudów pełnołukowych nawet bardzo niewielkie niedokładności mogą mieć znaczenie dla funkcjonowania całej pracy protetycznej. Most przykręcany jest jednocześnie do kilku implantów, dlatego konstrukcja powinna być idealnie dopasowana i całkowicie pasywna. Jeżeli pojawiają się naprężenia wynikające z niedokładnego dopasowania, pacjent może odczuwać dyskomfort podczas zwarcia i żucia. Czasem objawia się to uczuciem „nienaturalnego zgryzu”, napięciem mięśni lub przeciążeniem okolicy stawów skroniowo-żuchwowych.

Z perspektywy protetycznej znaczenie ma również trwałość samej pracy. Nieprawidłowo rozłożone siły mogą z czasem prowadzić do przeciążania implantów, pękania elementów mostu, a także konieczności częstszych poprawek.

Dlatego w implantoprotetyce tak dużą wagę przywiązujemy dziś do precyzji. Fotogrametria pomaga nam jeszcze dokładniej odwzorować rzeczywiste położenie implantów, a tym samym zaprojektować most w sposób bardziej przewidywalny i stabilny biomechanicznie.

 „Zęby w jeden dzień” z pomiarem fotogrametrycznym

Z perspektywy pacjenta cały proces jest prosty i komfortowy, a zastosowanie fotogrametrii go przyspiesza. Pacjent zwykle pojawia się w gabinecie rano. Najpierw wykonywana jest część chirurgiczna, czyli ewentualne ekstrakcje zębów i wszczepienie implantów. Po zakończeniu tego etapu, kiedy implanty są już w odpowiednich pozycjach, zaczyna się część protetyczna.

Do implantów przykręcamy specjalne scan posty, czyli małe znaczniki, które kamera fotogrametryczna może bardzo dokładnie odczytać. Następnie wykonujemy pomiar skanerem fotogrametrycznym. Samo skanowanie trwa bardzo krótko – zwykle kilkadziesiąt sekund. Dla pacjenta jest to całkowicie bezbolesne.

Po wykonaniu pomiaru otrzymujemy bardzo precyzyjne dane o położeniu implantów. Te informacje są następnie wykorzystywane do zaprojektowania tymczasowego mostu protetycznego, jeszcze tego samego dnia. Gotowy most przykręcamy do implantów wieczorem i pacjent opuszcza gabinet z nowymi zębami.

Fotogrametria ma ogromne znaczenie również na etapie projektowania pracy docelowej, wykonywanej po okresie gojenia i integracji implantów z kością. To właśnie wtedy oczekujemy maksymalnej precyzji i idealnej pasywności konstrukcji, która ma służyć pacjentowi przez wiele lat.

Fotogrametria czy skan wewnątrzustny

Fotogrametria nie wyklucza skanów wewnątrzustnych. Zdjęcia pozwalają ustalić gdzie dokładnie znajdują się implanty. Natomiast skan wewnątrzustny dostarcza dodatkowych informacji o kształcie tkanek miękkich, zgryzie i warunkach anatomicznych w jamie ustnej. Połączenie danych z fotogrametrii i skanu wewnątrzustnego pozwala zaprojektować pracę protetyczną w sposób pełny i przewidywalny. Można więc powiedzieć, że fotogrametria i skan wewnątrzustny nie konkurują ze sobą, tylko się uzupełniają.

Technologia, która realnie służy pacjentowi

W leczeniu typu „Zęby w 1 dzień” pacjent oczekuje przede wszystkim pięknego uśmiechu. Dla mnie jako lekarza równie ważne jest jednak to, czego nie widać od razu -precyzja, stabilność i bezpieczeństwo całej konstrukcji. Fotogrametria pomaga nam osiągnąć taki poziom dokładności, który jeszcze niedawno był bardzo trudny do uzyskania tradycyjnymi metodami.

To nadal stosunkowo nowa technologia w stomatologii i wciąż niewiele wykorzystuje ją w codziennej pracy. Jej wdrożenie wymaga nie tylko dużej inwestycji w sprzęt, ale również odpowiedniego doświadczenia zespołu i dobrze zaplanowanego cyfrowego workflow. Jestem jednak przekonany, że właśnie w tym kierunku będzie rozwijała się nowoczesna implantoprotetyka. Potwierdzają to kolejne badania pokazujące, że fotogrametria przy pracach pełnołukowych może zapewniać większą precyzję niż klasyczne wyciski czy standardowe skany wewnątrzustne.