Protetyka

Protezy osiadające

Protezy osiadające to grupa protez, których cechą wspólną jest podparcie na podłożu śluzówkowym. Oznacza to, że podczas żucia opierają się one na błonie śluzowej podniebienia i bezzębnych fragmentach wyrostków zębodołowych. Stanowi to różnicę w stosunku do protez o podparciu ozębnowym (np. protezy szkieletowe czy mosty), które główną siłę generowaną podczas żucia przekazują na pozostałe naturalne zęby pacjenta. Przykładem protezy osiadającej jest proteza całkowita, stosowana w sytuacjach bezzębia w łuku górnym, dolnym lub w obu jednocześnie. Składa się ona z:

  • płyty akrylowej pokrywającej swoją powierzchnią całe tzw. podłoże protetyczne, czyli wspomniane wyżej wyrostki zębodołowe, podniebienie, częściowo okolicę podjęzykową,
  • indywidualnie dobranych zębów sztucznych. 

Poza odbudową wszystkich zębów, proteza osiadająca może służyć rehabilitacji braków częściowych, jednak powinno to być rozwiązanie tymczasowe, służące adaptacji do nowych warunków zaistniałych w jamie ustnej. Proteza częściowa osiadająca powinna być po pewnym czasie zastąpiona innym rodzajem uzupełnienia protetycznego.

W przypadku protezy całkowitej jest to dobry sposób odbudowy bezzębnej jamy ustnej, charakteryzujący się zadowalającym efektem estetycznym, dość dobrym odtworzeniem funkcji żucia i określanym jako komfortowy dla pacjenta w codziennym funkcjonowaniu. Z drugiej strony protezy te posiadają wady w postaci konieczności ich zdejmowania na noc, zachowania bardzo dobrej higieny, a także niezbędnych korekt w postaci podścieleń lub wykonania nowej protezy po kilku latach ze względu na postępujący, nieuchronny zanik kości. Pewną niedogodnością jest też relatywnie długi czas ich wykonania - jak zostanie to opisane niżej, postępowanie składa się z wielu wizyt.

 

Protezy typu overdenture (nakładowe)

Protezy osiadające utrzymują się na podłożu głównie dzięki przyssaniu, zapewnionemu przez dokładne przyleganie do błony śluzowej. Bywają jednak sytuacje, w których pacjenci nie akceptują takiej formy retencji (czyli utrzymania protezy) i z tego powodu może zostać zastosowane dodatkowe umocowanie mechaniczne z wykorzystaniem korzeni resztkowego uzębienia lub implantów. Zamontowane na nich elementy mocujące pozwalają na uzyskanie znacznie silniejszego połączenia protezy z podłożem. Wówczas takie konstrukcje zyskują miano protez typu overdenture (nakładowych).

 

Protezy osiadające krok po kroku (przy bezzębiu):

1. Konsultacja i wyciski anatomiczne

Podczas pierwszej wizyty następuje badanie pacjenta oraz pobranie wycisków tzw. anatomicznych bezzębnej szczęki i żuchwy. Lekarz dodatkowo określa zasięg podłoża protetycznego, czyli miejsca, na którym będzie w przyszłości spoczywała płyta protezy, a także szczegółowo omawia z pacjentem wszystkie aspekty przygotowania i użytkowania tego typu protezy.

2. Wyciski czynnościowe

Druga wizyta to dostosowanie przygotowanych łyżek indywidualnych, czyli zaprojektowanych dla każdego pacjenta łyżek wyciskowych służących do pobrania wycisku czynnościowego. Jest to połączenie klasycznej procedury pobierania wycisku z jednoczesnym rejestrowaniem ruchów tkanek miękkich jamy ustnej. W tym celu lekarz umieszcza przygotowaną łyżkę indywidualną ze specjalną masą wyciskową w jamie ustnej, a następnie poleca pacjentowi wykonanie ruchów, takich jak szerokie otwarcie ust, oblizywanie warg, czy gwizdanie. Umożliwia to dokładne zaprojektowanie pobrzeży protezy w taki sposób, żeby uzyskać maksymalne przyssanie jej do podłoża.

3. Rejestracja centralnego zwarcia

Kolejna wizyta to rejestracja centralnego zwarcia. Jest to czynność, której celem jest zarejestrowanie położenia żuchwy względem szczęki w odpowiednim, najbardziej fizjologicznym stosunku przestrzennym. Pacjent ma w czasie wizyty umieszczone w jamie ustnej tzw. wzorniki zwarciowe, których odpowiednia modyfikacja służy lekarzowi do identyfikacji i rejestracji centralnego zwarcia. Podczas tej wizyty następuje wybór koloru zębów.

4. Kontrola protezy próbnej

Na następnej wizycie lekarz kontroluje protezę próbną, dzięki czemu w łatwy sposób można nanieść korekty w położeniu zębów, a także sprawdzić czy poprzednie ustalenia (centralne zwarcie) są w 100% trafne. W razie wystąpienia jakichkolwiek niedociągnięć, właśnie na tej wizycie następuje ich korekta.

5. Kontrola protezy właściwej

Po kilkudniowym oczekiwaniu pacjent otrzymuje gotową protezę. Lekarz kontroluje parametry protezy oraz udziela pacjentowi wskazówek dotyczących adaptacji, sposobu przechowywania i czyszczenia oraz harmonogramu wizyt kontrolnych. Należy z całą mocą podkreślić, że wizyta ta nie kończy leczenia. W ogromnej większości przypadków wraz z procesem tzw. osiadania protezy na podłożu, pojawiają się mniej lub bardziej nasilone dolegliwości, których wyeliminowanie jest możliwe właśnie na wizytach kontrolnych. Pierwszy etap użytkowania protez całkowitych to w zasadzie współpraca pacjenta z lekarzem, podczas której pacjent poznaje swoje nowe uzębienie i uczy się z nim funkcjonować, a lekarz na każdym kroku eliminuje pojawiające się niedogodności.

Odpowiedzi na najczęściej zadawane odpowiedzi na temat protez osiadających znajdą Państwo w sekcji Pytań i Odpowiedzi.

Powrót
Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką dotyczącą cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce.